Bí mật kinh hoàng tổ tiên ta từng ăn thịt người

Bí mật kinh hoàng tổ tiên ta từng ăn thịt người

Con người thời tiền sử có bằng lòng với việc ăn thịt thỏ, thịt bò, bò rừng không? Hay họ lại thích ăn thịt người ngấu nghiến thịt đùi của…đồng loại? Đó là câu hỏi gây tranh luận cho nhiều nhà khoa học.

Đừng sợ phải nuốt bụi!”, Marylène Patou – Mathis – nhà cổ sinh vật học thường bông đùa như vậy. Bà vừa kiểm tra lại kỹ lưỡng hơn 2.000 hóa thạch khai quật cách đây gần 1 thế kỷ tại hạng Krapina ở Croatie. Kiểm tra bằng kính lúp toàn bộ mẫu xương bảo quản trong những ngăn kéo của Bảo tàng lịch sử tự nhiên Zagreb, nhà khoa học trẻ tuổi này nhận ra những dấu hiệu bất thường. “Bạn có nhìn thấy 4 chiếc rãnh mịn màng nằm nghiêng và song song nhau trên xương đùi này không?

Bí mật kinh hoàng tổ tiên ta từng ăn thịt người - Ảnh 1

Chỉ có một dụng cụ bằng đá lửa rất bén mới làm được điều này”, khi quay về Viện cổ sinh vật học con người ở Paris, bà đã tin chắc như vậy. “ở đây, màu đen nhạt của xương là không thể nhầm lẫn. Xương quay đã được bỏ lên than hồng. Còn xương chày lại bị bẻ theo chiều dài, như thể người ta muốn rút tủy từ trong xương ra”. Là một chuyên gia nghiên cứu động vật hóa thạch, nên bà không lầm.

Trong số 650 xương người được nghiên cứu, bà tìm được khoảng 50 xương đã chịu cùng một tác động như các xương của bò rừng, bò oroc, tê giác và nhiều thú hoang khác mà con người thời đồ đá cũ đã ăn và bỏ lại. Dưới mắt của Marylène, bằng chứng là không thể chối cãi. Cách đây khoảng 130.000 năm, người Néandertal đã từng lột da đồng loại, xẻ thịt và nấu nướng trên than hồng như những con thú bình thường!

“Ăn thịt người à? Ý bạn thì sao?”, bà Marylene bẻ lại và mỉm cười. Thật vậy, nếu từ những dấu hiệu tương tự, người ta suy ra rằng người tiền sử đã ăn voi mammouth hay tuần lộc, thì tại sao không thể kết luận rằng tổ tiên chúng ta đã từng xâu xé đồng loại?

Cần nhắc lại lịch sử một chút: vào năm 1492, Christophe Colomb đã khám phá quần đảo Caraibes và những cư dân của nó là người Canibal (theo tiếng địa phương). Thật kinh khủng, những người này dù trai hay gái đều cởi trần và ăn thịt người! Đối với người châu Âu, “ăn thịt người” (cannibalisme, xuất phát từ chữ canibal) là một hành động mất nhân tính. Do vậy, họ xếp các thổ dân vào hàng dưới – người… Từ lý luận này, các nước thực dân dễ dàng biện minh cho những hành động tàn sát, bóc lột các nước thuộc địa. Người Tây Ban Nha cũng không chịu thua. Từ Trung Mỹ, họ mang về hàng ngàn đầu lâu – bằng chứng của việc ăn thịt người của người Aztèque.

Trong nhiều thế kỷ, các nhà thám hiểm đã tô đậm nhật ký lữ hành của mình bằng những chuyện kể đẫm máu về các “bữa tiệc thịt người”. Nhưng theo các nhà dân tộc học, thì dường như người ta đã thêm thắt quá nhiều. Nhà dân tộc học người Mỹ Williams Arens vào năm 1979 đã công bố cuốn “Huyền thoại ăn thịt người” (Man-eating Myth), và cho rằng việc ăn thịt người không bao giờ tồn tại và có lẽ đó chỉ đơn thuần là một “phát minh”! Đúng hơn, theo Williams, ăn thịt người chỉ là diễu tưởng tượng, theo kiểu nhưng con yêu tinh trong truyện cổ dành cho trẻ con.

Tổ tiên chúng ta không thể hành động vô nhân tính như vậy. Chỉ có những kẻ điên, loài cá mập háu ăn và những con tinh tinh hung hãn là có thể ăn thịt đồng loại. Tin vào lý luận này, nhiều nhà tiền sử học đã bác bỏ những bằng chứng đáng tin cậy, cho đến khi các nhà thám hiểm nhìn tận mắt mọi chuyện, họ mới vỡ lẽ… Nói chung, tập tục ăn thịt người là có thật!

Chẳng hạn, cho đến đầu thế kỷ 17, người Tupinamba ở Brazil vẫn còn có thói quen xé xác các tù binh. Không chỉ là hành động trả thù, tập tục này còn cho phép tưởng nhớ kỷ niệm về người anh em của họ bị chết trong khi chiến đấu. Người Kapau ở Nouvelle – Guinée thì thường ăn gan hay cơ nhị đầu ở tay phải của đối phương để mong được tăng thêm lòng dũng cảm và sức mạnh. Còn người Fores cổ tại Papouasie có tục lệ: Thoạt đầu người ta chôn người chết.

Sau đó vài tuần, họ mới kéo xác lên để xẻ ra lấy thịt và óc. Bộ xương còn lại sẽ được chôn lần thứ hai. Dĩ nhiên người sống sẽ ăn thịt của người chết; và theo bác sĩ Carleton Gadjuskek, đó là nguyên nhân khiến căn bệnh Kuru kỳ lạ lan truyền. Cuối cùng, trước những bằng chứng này, nhiều nhà dân tộc học và tiền sử học mới tạm tin tập tục ăn thịt người là có thật!

Tại hang Krapina, phương pháp khai quật đầu tiên có nhiều sai sót – nhiều lớp đất bị mìn tàn phá, nhiều mẫu xương động vật được xem xét sơ sài hoặc bị vất vào thùng rác. Do vậy, cần phải xem xét lại tất cả và Marylène Patou – Mathis đã thực hiện công việc ấy.

Theo giả thuyết của Marylène, người Néandertal không sợ thịt người và họ vẫn thỉnh thoảng ăn mỗi khi có dịp, như lúc moi xác lên. Bà nói: “Nhìn thấy tỷ lệ ít ỏi của phần còn lại của động vật so với người trong vùng này, ta có thể nói rằng những người Neandertal này chẳng săn được gì, do vậy họ phải quay sang ăn thịt đồng loại”. Do có bộ não phát triển, nên họ biết chọn lựa những phần ngon nhất: họ chỉ ăn thịt mềm mại của người trẻ mà không ăn thịt chai cứng của người già.

Một giả thiết đặt ra, đó là có thể do nạn đói hoành hành mà người xưa đã ăn thịt người. Do bản năng sinh tồn mà người ta sẽ lấn áp được các cảm giác ghê rợn: như trường hợp rớt máy bay vào năm 1972 ở núi Andes, 16 người Uruguay sống sót đành phải ăn thịt của 29 tử thi khác!

Bằng chứng về việc ăn thịt người của tổ tiên ta càng rõ ràng khi một êkip Pháp – Mỹ khám phá tại hang Baume Fontbrégoua, Provence (Pháp) dấu vết còn lại của một bữa tiệc… thịt người. Chuyện chỉ diễn ra cách đây 6.000 năm, tác giả không ai khác là người Homo sapiens sapiens – tổ tiên trực tiếp của chúng ta!

Nhà tiền sử học Jean Courtin nhớ lại: “Trong số 13 chiếc chậu đựng xương, 10 chậu có xương cừu, lợn lòi… và 3 chậu là xương của khoảng 10 con người. Tất cả đều mang những dấu vết như nhau”. May thay, trong chiếc hang này người ta còn tìm được những dụng cụ. Như vậy có nhiều khả năng là người xưa đã sử dụng chúng để “làm bếp”.

Để chứng minh điều này, nhà nghiên cứu Daniel Helmer đã cầm một cây rìu đá và xẻ thịt một con cừu. Bằng chứng này đã thuyết phục mọi người. Ngoài ra, người ta còn thấy các chân cừu và lợn lòi đều được chôn riêng, cũng như bàn tay và bàn chân của con người…

Tuy nhiên, hành động xẻ thịt người như thú vật không thể nói rằng thịt con người là loại thịt ngon lành. Bằng chứng là những người thời đồ đá mới đã biết trồng trọt và chăn nuôi; và thức ăn khoái khẩu của họ là ngũ cốc và thịt gia súc.

Một dấu hiệu quan trọng khác khiến các nhà khảo cổ phải lưu ý: đó là 8 hộp sọ người được xếp vào một góc hang, có các điểm rất đặc biệt như: da đầu bị lột, lưỡi bị kéo và cơ bắp ở mặt bị cắt từng phần… Liệu những chiếc sọ được xử lý như nhau này có mục đích gì đặc biệt không? Phải chăng đó là những đồ vật dùng trong nghi lễ, như hàng ngàn chiếc đầu được người Aztèque bảo quản? Hay đó là chiến lợi phẩm, như người ta tìm thấy ở đầu các mũi giáo của những chiến binh Dayark, một bộ lạc thuộc vùng Bornéo (Indonesie)?

Bí mật kinh hoàng tổ tiên ta từng ăn thịt người - Ảnh 2

Mặc dù không thể xác định dứt khoát, song các nhà khảo cổ nhân loại học lại ủng hộ giả thuyết việc ăn thịt người liên quan đến chiến tranh. Các nhà nghiên cứu này cho rằng: dù sao đi nữa, khi giết kẻ thù của mình, tổ tiên ta đã “bắn một phát trúng hai đích!” – loại trừ vĩnh viễn mối hiểm họa và cải thiện được sức khỏe của mình! Đối với các nhà dân tộc học, việc ăn thịt đối phương có một lý do tinh tế hơn: người ta sẽ nhận được những phẩm chất của người chết hoặc ngăn cản hồn ma quay về ám ảnh người sống!

Đi xa hơn, nhà khảo cổ người Mỹ Christy G. Turner lại bênh vực hành động ăn thịt người bằng những lý do ‘tốt đẹp”. Thật vậy, tại sao không nghĩ rằng nó được xem là một thứ vũ khí răn đe: nếu bắt được mi, ta sẽ ăn thịt mi(?!). C.Turner cho rằng: với hành động triệt để này, người ta sẽ làm khiếp sợ những tư tưởng xấu xa của bộ lạc lân cận và bảo vệ được vùng đất, gia đình, bộ lạc của mình.

Tại sao bằng mọi giá người ta cứ “khoác” vào những bộ lạc ăn thịt người một chân dung nửa người nửa thú? Dong ruổi từ 30 năm nay tại sa mạc Tây-Nam nước Mỹ, Christy đã thu thập được những dấu hiệu cho thấy người Anasazis – một bộ lạc Indien cổ biến mất cách nay 1.300 năm – cũng từng ăn thịt người. Đó là những mẩu xương bị bẻ dọc, dấu hiệu của sự lóc thịt, cắt khớp, hơ lửa trực tiếp và mòn đi do nấu trong một chiếc nồi đặc biệt!

(Theo Science & Vie Junior)

Thẻ: , , , ,

Tin hay cùng chuyên mục