Kỷ niệm 100 năm Trường Đại học Y Hà Nội (1902 – 2002) thành lập

Kỷ niệm 100 năm Trường Đại học Y Hà Nội (1902 - 2002) thành lập

Đồng hành cùng dân tộc Trường Đại học Y Hà Nội đã trải qua những thời khắc lịch sử đặc biệt, vừa là kết quả của sự hun đúc những giá trị truyền thống của trường vừa là bài học quý giá cho các thế hệ hôm nay, mai sau giữ gìn và phát triển.

20/3/2002: Trong khuôn khổ Ngày Hội nói tiếng Pháp (Journée de la Francophoine) tại thành phố Montpellier thuộc vùng quê ngoại của nhà bác học Alexandre Yersin (1863-1943) , ba tổ chức: Đại học y khoa, Cực đại Học châu Âu (Pôle Universitaire Européen) Montpellier và Hội Những người bạn Đà Lạt theo vết chân Yersin (ADalY: Les Aims de Dalat sur traces de Yersin) đứng ra làm lễ kỷ niệm 100 năm (1902 – 2002 ) ngày Yersin thành lập Trường Y Hà Nội. Mười đại diện của các cơ quan và cá nhân Việt Nam ở Hà Nội, Tp.Hồ Chí Minh, Huế, Lâm Đồng và Nha Trang được mời tham dự…

Bác sĩ Yersin, Giám đốc Viện Pasteur Nha Trang chính thức nhận chức Hiệu trưởng Trường y Hà Nội (Ecole de Médecinc de Ha-noi) ngày 8/1/1902 theo quyết định của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer. Việc xây dựng một trường y cho Đông Dương đã được giao cho một tiểu ban 7 người do Henoff đứng đầu nghiên cứu và tưởng như chắc chắn sẽ thành lập Trường y Sài Gòn, nhưng rồi nhà cầm quyền lại do dự. Cuối cùng, Hà Nội được chọn vì “Bắc Kỳ không chỉ cho phép nghiên cứu các bệnh vùng nhiệt đới Viễn Đông mà còn cả các bệnh riêng cho mùa lạnh.

Kỷ niệm 100 năm Trường Đại học Y Hà Nội (1902 - 2002) thành lập - Ảnh 1

Hơn nữa Bắc Kỳ tiếp giáp với Trung Quốc là nơi mà ảnh hưởng y học của chúng ta đang càng ngày càng tăng trưởng (Biên bản Thường Trực Hội Đồng tư vấn Đông Dương). Hà Nội vào đầu thế kỷ 20 đã là một đô thị lớn, đẹp với dân số bảy mươi ngàn người, đã được cải tạo, hiện đại hóa, mang tính chất một thành phố Tây Âu. Như vậy, đối với giới cầm quyền thời ấy, Trường y Hà Nội không đơn giản chỉ là nơi đào tạo các thầy thuốc bản xứ cho người bản xứ mà còn có vị trí của một trung tâm văn hóa – khoa học nhằm phát huy ảnh hưởng của nền văn minh phương Tây, đặc biệt là của Pháp.

Với ý nghĩa như vậy, việc chọn một hiệu trưởng đúng tầm cỡ được đặc biệt quan tâm. Hiệu trưởng không được quá trẻ và phải đủ tư cách và uy tín để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Và thế là nhà khoa học 39 tuổi nổi tiếng, Alexandre Yersin, đã được Paul Doumer chọn làm hiệu trưởng đầu tiên của trường. Công việc tiến hành khẩn trương: ngày 1/2/1902 tổ chức thi tuyển sinh viên: trong số 121 thí sinh Bắc Kỳ, 15 người trúng tuyển còn sinh viên các xứ khác do chính quyền địa phương chọn trong số được coi là biết tiếng Pháp, Trung Kỳ 5, Nam Kỳ 8, Cao Miên (Campuchia)1. Ngày 27/2/1902 cử hành đặt viên gạch đầu tiên xây dựng trường tại Ấp Thái Hà, cách trung tâm Hà Nội 5km.

Ngày 1/3/1902 khai giảng khóa học với 29 sinh viên trình độ quá thấp, hầu như không biết tiếng Pháp. Trong tình hình đó. Yersin quyết định trang bị ngay cho sinh viên các kiến thức chung cần thiết và tới đầu tháng mười mới bắt đầu dạy chương trình y học. Trong chương trình đào tạo 3 năm, ngoài các môn thuần túy y học 3 mỗi năm vẫn còn một số môn căn bản:

– Năm đầu: sinh vật, vật lý, hóa học, tiếng Pháp, lịch sử, địa lý.

– Năm thứ hai: địa chất, thiên văn, khí tượng học.

– Năm thứ ba: phôi thai học, vệ sinh.

Sinh viên đi thực tập tất cả các buổi sáng tại bệnh viện thực hành xây dựng cách trường 200 mét, buổi chiều lên lớp học lý thuyết. Chiều thứ năm hàng tuần dành cho kiểm tra viết, thứ bảy có thêm kiểm tra vấn đáp. Kết quả các kỳ thi rất tốt, phần lớn sinh viên đều đạt điểm trên trung bình. Tháng 6 năm 1903, kỳ thi cuối năm có 11 sinh viên được lên năm thứ hai, còn 12 sinh viên học lại năm thứ nhất. Rõ ràng chương trình học nhằm cung cấp một căn bản lý thuyết và thực hành để sinh viên tiếp tục vươn tới những đỉnh cao mới.

Những sinh viên tốt nghiệp khóa đầu tiên năm 1907 sau 3 năm có thể dự thi tuyển nội trú bệnh viện 2 năm hoặc làm phụ giảng của nhà trường, về sau này họ có thể tiếp tục học thêm nữa để sang Pháp thi bác sĩ y khoa. Có một chi tiết thú vị: theo nguyện vọng của sinh viên, Hiệu trưởng Yersin đã ký quyết định cho phép sinh viên được đeo trên áo dài bài ngà có khắc dòng chữ “Sinh viên y khoa Đông Dương”, trong khi bài ngà thời này chỉ dành cho giới quan lại của Nam triều.

Kỷ niệm 100 năm Trường Đại học Y Hà Nội (1902 - 2002) thành lập - Ảnh 2

Từ Ấp Thái Hà, Yersin tìm mọi cách để chuyển trường về trung tâm thành phố. Năm 1904, trường dọn về địa điểm đường Lê Thánh Tông ngày nay. ông còn muốn mở rộng cơ sơ vật chất nhà trường: xây dựng khu phẫu thuật, bệnh viện thực hành, khu trường chính thức ở phía sau Bệnh viện Đồn Thủy (ngày nay là Viện quân y 108). Năm 1904, Toàn quyền Paul Doumer rời Đông Dương, người kế nhiệm là Paul Beau, Yersin cũng xin thôi giữ chức hiệu trưởng để dành trọn thời gian cho công việc bề bộn tại Nha Trang. Ngày 9/7/1904, ông từ giã ngôi nhà được cấp ở số 44 đường Félix Faure (ngày nay là đường Trần Phú).

Sau hai năm rưỡi đặt nền móng cho trường, nay nhà trường đã hoạt động có nề nếp. Báo cáo kiểm tra của thanh tra Clavel ngày 15/12/ 1906 hoan nghênh chương trình đã loại bỏ được các môn học xem là không cần thiết, nhưng cũng than phiền về trình độ sinh viên quá chênh lệch, yêu cầu phải mở lại các lớp dự bị. Báo cáo đề nghị “Gửi một số sinh viên xuất sắc sang Pháp thi bác sĩ y khoa và thử sức với sinh viên Pháp. Chắc chắn họ sẽ làm nên chuyện và Trường y Đông Dương sẽ không phải xấu hổ”. Nhà trường ngày một phát triển và hoàn thiện. Năm 1924, trường trở thành Đại học y dược toàn cấp, đào tạo y sĩ và dược sĩ Đông Dương, tới cuối năm 1930 đào tạo bác sĩ tại chỗ và năm 1943 chính thức thành Trường đại học y dược khoa Đông Dương.

Về thành quả, từ những khóa đầu tiên đến năm 1945 chính quyền Pháp tan rã, Đại học y dược Hà Nội đã đào tạo được hàng ngàn y sĩ, bác sĩ, dược sĩ có trình độ và y đức tham gia chính quyền hay năm giữ trọng trách ngành y tế, như: Bs. Lê Đình Thám, Chủ tịch Hội Hòa bình VN, Bs. Đào Huy Hách (Đà Lạt) thuộc các khóa đầu tiên, Bs. Trần Duy Hưng, Chủ tịch Ủy ban hành chánh Hà Nội, Bs. Phạm Ngọc Thạch Bộ trưởng Y Tế, Bs. Võ Duy Thượng (Sài Gòn), Dược sĩ Nguyễn Kim Quang (Sài Gòn), Bs. Viện sĩ Tôn Thất Tùng, Anh hùng lao động, Bs. Thạc sĩ giải phẫu Phạm Biểu Tâm, Khoa trưởng Trường y khoa Sài Gòn, Bs. Trần Đình Đệ (Sài Gòn) v.v.

Năm 1946, Trường trở thành Viện đại học y dược đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Viện trưởng là Gs. Bs. Hồ Đắc Di. Từ một trường duy nhất (năm 1963, Khoa Dược phát triển thành một Trường đại học Dược) cuối năm 1960 dần dần nhân lên ba trường mới: Hải Phòng, Thái Nguyên, Thái Bình. Sau năm đất nước thống nhất 1975, hàng ngũ các Đại học y có thêm: TP.Hồ Chí Minh, Huế, Tây Nguyên, Cần Thơ. Năm 1992, Chính phủ đã cho phát hành bộ tem 2 con để kỷ niệm 90 năm Trường đại học y Hà Nội, đánh dấu một chặng đường dài cùng thành tích đạt được.

Năm nay, tròn 100 năm Trường Đại học Y Hà Nội (1902 – 2002), chúng ta ghi nhớ công sức của những người thuộc nhiều thế hệ đã sáng lập, xây dựng, quản lý, giảng dạy, đào tạo đội ngũ thầy thuốc phục vụ đắc lực cho việc chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân. 

Nguồn tổng hợp 

Thẻ: , ,

Tin hay cùng chuyên mục