Trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân

Trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân

Ngày 26/10/1934 chiếm Ninh Đô, ngày 10/11 Thụy Kim, ngày 17/1/1935 Vu Đô, ngày 23/11 Hội Xương… và bắt đầu cuộc thảm sát vô cùng dã man.

Năm 1935, trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân đã vượt hai vạn năm nghìn dặm trường chinh từ Nam lên Bắc, Mao Trạch Đông, Chu Đức, Chu Ân Lai sau khi đưa đại binh đến Thiểm Cam Sông Xích Thủy, vượt bốn lần, Mao diệu kế phá vây, đưa đại binh tới đích

Hồng quân đi rồi, binh lính Tưởng ào ào tiến vào khu Xô viết trung ương. Trong “Báo cáo tiễu Công”, Tưởng Giới Thạch không hề giấu giếm mà công khai rằng: “Đất phỉ san bằng, mọi vật đều diệt sạch, chỉ còn lại một cảnh thê lương, không ngôi nhà nào không bị đốt, không gốc cây nào không bị chặt, không con gà con chó nào không bị giết, không dân đinh nào không đầu rơi… Diêm vương không còn thấy khói bay, ruộng đồng chỉ nghe toàn quỷ khóc”. 80 vạn lương dân đã bỏ mạng dưới lưỡi đao trả thù của quân Tưởng.

Trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân - Ảnh 1

Trước khi trường chinh Mao Trạch Đông lâm bệnh sốt cao, mê sảng và đau đầu, may nhờ thầy thuốc Truyền Liên Chương ra tay cứu chữa, hơn 10 ngày sau mới thuyên giảm. Những người lãnh đạo ĐCSTQ lúc bấy giờ không muốn để Mao tham gia trường chinh, bèn đề nghị chuyển sang Liên Xô “dưỡng bệnh”, nhưng Quốc tế cộng sản không đồng ý với lý do khu Xô viết của TQ không thể thiếu Mao. Mao Trạch Đông là người có uy tín và ảnh hưởng trong Hồng quân, không lẽ lại bô trí ông nằm vùng không rút lui cùng đội ngũ? Cuối cùng người ta đành miễn cưỡng chấp nhận sắp xếp vào thế đội gồm… nhân viên tạp vụ.

Thậm chí đến ngày phá vòng vây thứ nhất, khi vệ sĩ Ngô Cát Thanh đi nhận nhu yếu phẩm cho thủ trưởng, anh không thấy có tên Mao trong danh sách trường chinh, mới hô hoán lên để bổ sung. Tưởng mở chiến dịch “truy tiễu” với binh lực 16 sư đoàn, chia làm 4 mũi chặn trước đuổi sau, quyết không cho Hồng quân “tẩu thoát”, huy động lực lượng quân địa phương Quảng Đông, Quảng Tây, Hồ Nam sẵn sàng đón đầu vây hãm. Tưởng giao nhiệm vụ tổng tư lệnh cho Hà Kiện, một kẻ gian ngoan, giảo hoạt, mức độ chống Cộng không kém gì Tưởng.

Chính Hà Kiện đã sát hại Dương Khai Tuệ – vợ Mao, chính Hà Kiện đã kéo quân về Thiều Sơn để đào mộ tổ họ Mao. Ngày 12 tháng 1 năm 1934 Hà Kiện nhậm chúc tỉnh trưởng Hồ Nam. Hông quân bị thiệt hại nặng ngay những dặm đầu tiên trên con đường vạn lý, nhưng cuối cùng cũng đã phá được vòng vây của Hà Kiện. Ngày 27 tháng 11 năm 1934, lợi dụng mâu thuẫn giữa quân Hồ Nam trực hệ của Hà Kiện và quân Quảng Tây, Hồng quân chiếm lĩnh được bên vượt Tương Giang.

Nếu như đội hình gọn nhẹ, linh hoạt thì Hồng quân đã nhanh chóng qua sông, nhưng do đem cho kỳ hết “nồi niêu soong chảo”, tốc độ hành quân chậm, tung đội cơ quan trung ương 2 ngày sau mới tới bờ Tương Giang, lỡ cơ hội. Đại binh đành mở đường máu sang sông. Ngày 1 tháng 12 xem như vượt được Tương Giang, song hy sinh vô cùng lớn lao, ra đi hơn 8 vạn người mà nay chỉ còn 3 vạn. Bác Cổ rút súng ngắn, lên đạn, dí vào trán mình, sắp siết cò thì may nhờ Nhiếp Vinh Trăn phát hiện cứu sống.

Bác Cổ vô phương vô kế, Lý Đức lại càng như mù, đại quân uất hận và ngấm ngầm muốn hạ bệ những người chỉ huy như vậy. Trong “tổ ba người”, đáng thương nhất là Chu Ân Lai, ông triệt để tuân thủ kỷ luật, nhẫn chịu mọi gánh nặng, Chu chỉ còn cách hướng Hồng quân luồn vào rừng sâu vùng biên giới Hồ Nam và Quảng Tây tránh phi cơ của quân Tưởng oanh tạc. Hà Kiện điện báo thắng lợi “tiêu diệt 5 vạn Hồng quân ở bến Tương Giang” về cho Tưởng và nhân thế trình lên kết quả trinh sát, rằng Hồng quân đang hành binh theo hướng Tây Hồ Nam tìm cách  hội sư với quân đoàn 6 của Nhậm Bật Thời (1904-1950) và quân đoàn 2 của Hạ Long (1896 – 1969).

Hay tin, Tưởng liền điều ngay Lưu Kiện Tự và Tiết Nhạc chỉ huy hai cánh quân chặn đường Tương Tây. Cùng luồn rừng với chiến sĩ, tuy không có trinh sát, nhưng Mao Trạch Đông đoán chắc ý đồ của Tưởng Giới Thạch. Mao đề nghị Chu Ân Lai triệu tập hội nghị quân sự để bàn định bước đi tiếp theo. Chu đồng ý và tại Thông Đạo (vùng giáp ranh giữa ba tỉnh Hồ Nam, Quảng Tây, Quý Châu), quân ủy họp mở rộng. Mao Trạch Đông tranh luận khá gay gắt với Lý Đức khi trình bày kể sách kiến nghị Trung ương hủy bỏ kế hoạch ban đầu là sẽ hội sư với quân đoàn 2 và 6, mà chuyển hướng trường chinh tiến vào Quý Châu, nơi lực lượng của địch tương đối yếu.Trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân - Ảnh 2

Hồng quân chấp nhận ý kiến Mao đề xuất bèn từ Thông Đạo – góc Tây Nam Hồ Nam chọc thẳng vào Lê Bình tỉnh Quý Châu, không đi theo đường Tương Tây nữa. Lịch sử gọi sự kiện đó là hội nghị Thông Đạo, vừa có ý nghĩa địa danh, vừa ngẫu nhiên mang cách diễn giải “mở lối thông đường”. Sau một thời gian bị bài xích, đây là lần đầu tiên Mao Trạch Đông trở lại hiến kế cứu nguy cho Hồng quân. Ngày 7 tháng 1 năm 1935, Hồng quân đánh chiếm Tuân Nghĩa (miền Bắc Quý Châu), đại binh có thời gian nghỉ ngơi 12 ngày.

Sau nhiều lần Mao Trạch Đông, Vương Gia Tường và Trương Văn Thiên thúc giục, Bộ chính trị triệu tập hội nghị mở rộng 3 ngày từ 15 đến 17 tháng 1 ở Tuân Nghĩa do Bác Cổ chủ trì. Tham dự hội nghị lịch sử này có 6 ủy viên chính thức: Mao Trạch Đông, Chu Đức, Trần Vân, Chu Ân Lai, Trương Văn Thiên, Tần Bang Hiến (tức Bác Cổ); 4 ủy viên dự khuyết: Vương Gia Tường, Đặng Phát, Lưu Thiếu Kỳ, Hà Khắc Toàn; lãnh đạo các quân đoàn và cục ban của Hồng quân: Lưu Bá Thừa, Lý Phú Xuân, Lâm Bưu, Nhiếp Vinh Trăn, Bành Đức Hoài, Dương Thượng Côn, Lý Trác Nhiên, trưởng đoàn thư ký Trung ương Đặng Tiểu Bình, cố vấn quân sự Lý Đức và người phiên dịch Ngũ Tu Quyền.

Bác Cổ trình bày báo cáo tổng kết giai đoạn từ phản kích “vây tiễu” lần thứ năm cho đến nay, khi phân tích nguyên nhân thất bại, ông đều đổ lỗi địch mạnh ta yếu, không hề nhắc đến sai lầm trong chỉ huy của “tổ ba người”. Báo cáo của Bác Cổ kéo dài tới một tiếng rưỡi đồng hồ. Sau đó Chu Ân Lai phát biểu bổ sung, chủ độ thừa nhận trách nhiệm về cá nhân mình. Sang phần thảo luận, Trương Văn Thiên giơ tay xin nói ngay. Năm 1985 khi hồi ức lại thời kỳ vạn lý trường chinh, Dương Thượng Côn đã có bài đăng trên Nhân dân Nhật báo số ra ngày 9 tháng 8, nội dung như sau:

– Trương Văn Thiên có sẵn đề cương trong tay và cứ thế phát biểu một mạch, thực chất đây là tác phẩm của ông, Mao Trạch Đông và Vương Gia Tường, họ vạch mặt chỉ tên rõ ràng Bác Cổ và Lý Đức. Vì nội dung phát biểu mà Trương trình bày hoàn toàn trái ngược với những gì Bác Cổ  đã nói nên được gọi là “phản báo cáo”. “Phản báo cáo” là toàn bộ bao dồn nén bất mãn với Bác Cổ và Lý Đức trong những tháng ngày qua, nay mới có dịp nổ tung ra.

Tiếp lời Trương, Mao Trạch Đông, dùng thuật ngữ “chủ nghĩa ba loại” để khái quát sai lầm của Bác Cổ và Lý Đức, thoạt đầu là chủ nghĩa mạo hiểm đánh Cán Châu hòng chiếm thành phố tỉnh ly, thành phố trung tâm, hòng giành một vài tỉnh, kế đến là chủ nghĩa bảo thủ đánh Quảng Xương theo chiến thuật trận địa chiến, lấy lô-cốt chọi lô-cốt và cuối cùng là chủ nghĩa bỏ chạy, rút lui thảm hại. Mao đề nghị hội nghị thảo luận giải quyết vấn đề đường lối quân sự sắp tới.

Trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân - Ảnh 3

Dương Thượng Côn kể tiếp:

– Vương Gia Tường cắn răng chịu đựng sự dày vò của vết thương và phát biểu rất ngắn gọn, dứt khoát: (1) Tán thành ý kiến của Trương và Mao. (2) Hồng quân nên bầu Mao Trạch Đông, người có kinh nghiệm làm chỉ huy. (3) Hủy bỏ tổ chức “tổ ba người”, hủy bỏ quyền chỉ huy quân sự của Bác Cổ và Lý Đức… Ngày 16, 17 hội nghị tiếp tục nghe Lý Phú Xuân, Nhiếp Vinh Trăn, Bành Đức Hoài, Lưu Bá Thừa, Trần Vân, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Đức phát biểu khiển trách Bác Cổ và Lý Đức. Riêng Chu Ân Lai tại hội nghị này đã toàn tâm toàn lực đề cử Mao Trạch Đông lên vị trí lãnh đạo Hồng quân.

Hội nghị Tuân Nghĩa bầu cử Mao vào thường vụ Bộ chính trị, và trên thực tế đã xác lập vai trò lãnh đạo của Mao trong toàn Đảng, toàn quân, đây là điểm ngoặt lịch sử của ĐCSTQ, đồng thời mở đầu một hiệp đọ sức mới giữa Mao và Tưởng. Ngày 19 tháng 1 năm 1935, dưới sự chỉ huy của Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai và Chu Đức, Hồng quân hành binh lên phía Bắc, vượt sông Xích Thủy tiến vào Xuyên Nam (miền Nam tỉnh Tứ Xuyên).  Tưởng Giới Thạch nghe tin, liền tập trung binh mã phong toả Trường Giang, ngăn cản Hồng quân hội sư với lực lượng Xuyên – Thiểm.

Mao Trạch Đông lập tức hạ lệnh ngoặt sang hướng Đông cho đại binh vượt sông Xích Thủy lần hai vào hạ tuần tháng 2 năm đó, trở lại Quý Châu, đánh Lâu Sơn Quan tái chiếm thành Tuân Nghĩa, tiêu diệt 2 sư đoàn của Tưởng. Đây là thắng lợi đầu tiên trong cuộc vạn lý trường chinh của Hồng quân. Tưởng vô cùng kinh ngạc và di chuyển hành cung từ Nam Xương (Giang Tây) lên Vũ Xương (Hồ Bắc). Tháng 3 năm đó ông và Trần Thành đáp máy bay đi Trùng Khánh. Tại đây Tưởng tuyên bố đích thân chỉ huy “truy tiễu” Hồng quân để rửa hận thất bại ở Tuân Nghĩa.

Mao Trạch Đông không giữ Tuân Nghĩa, lần thứ ba lại cho Hồng quân vượt sông Xích Thủy, đưa đại binh tiến vào Xuyên Nam. Tưởng đoán được kế sách của Mao, dùng dằng giữa đôi bờ Xích Thủy là để tìm cơ hội vượt Trường Giang tiến lên phía Bắc, nên ông vừa cho quân đón đầu ở Tứ Xuyên, vừa bay xuống Quý Dương (tỉnh ly Quý Châu) chỉ huy truy đuổi phía sau. Thế cờ khá căng, Mao bị kẹt giữa hai gọng kìm, ông bèn cho đại quân quay về Xích Thủy lần thứ tư, hành binh xuống phía Nam, đột phá Ô Giang, uy bức Quý Dương. Thực lực Hồng quân rõ ràng không đủ sức chiếm Quý Dương, nhưng Mao vẫn làm.

Tưởng Giới Thạch đang ở Quý Dương, vội vàng điêu quân Vân Nam lên ứng viện. Ngày 6/4/1935, quân đoàn Côn Minh vượt trên 400 dặm có mặt ngay tại Quý Dương, nơi Tưởng “lâm nạn”. Mao Trạch Đông thừa cơ cho Hồng quân tiến vào đất Vân Nam, uy hiếp Côn Minh, vượt sông Kim Sa Giang, thoát khỏi vòng vây của mấy chục vạn quân Tưởng bố trí ở Tứ Xuyên và Quý Châu. Tháng 5/1935, Hồng quân đến Hội Lý phía Bắc Trường Giang mạn thượng du sau bốn lần vượt qua, quay lại sông Xích Thủy, dặm đường trường chinh phải dài thêm, khúc khuỷu, khi Tây khi Đông, lúc Nam lúc Bắc và phải vòng quanh qua đất Vân Nam.

Tại Hội Lý, Lâm Bưu đệ đơn chỉ trích Mao về cái tội mua đường và hành quân dùng dằng nêu trên, nhưng Chu Ân Lai đã dẹp yên, phê Lâm, ủng hộ Mao và củng cố vị trí lãnh đạo của Mao. Hồng quân từ Hội Lý men lên hướng Bắc và cuối tháng 5 thì quân đoàn tiên phong chiếm được bên vượt An Thuận Trường bên bờ Đại Độ Hà (miền Tây Nam tỉnh Tứ Xuyên). Ngày 12/5/1935, Tưởng Giới Thạch nhận được tin cho hay Mao Trạch Đông đã vượt Kim Sa Giang. Ông thấy ngay nước cờ của đối thủ và chuẩn bị binh mã hội chiến Đại Độ Hà, hy vọng Hông quân sẽ tan tành trên con đường Thái Bình Thiên Quốc thuở xưa.

Trên con đường vạn lý trường chinh của đội binh Hồng quân - Ảnh 4

Nhưng Mao đã không theo đường cũ của Thạch Đạt Khai (1831-1863) ngày trước, đến Lô Cô ông chia Hồng quân thành hai cánh. Cánh thứ nhất từ An Thuận Trường anh dũng vượt sông Đại Độ Hà tiêu diệt quân phòng thủ Lưu Văn Huy. Cánh thứ hai vu hồi tới cầu Lô Định tiếp tục đánh bại lực lượng canh gác. Sau này hình ảnh “Đại binh đại độ Đại Độ Hà”đã trở thành đề tài ngợi ca của văn học nghệ thuật ở TQ. Ngày 29/5/1935, Hồng quân ào ạt vượt sông Đại Độ Hà và trước mặt họ là núi tuyết thứ nhất trên con đường vạn lý trường chinh – Giáp Kim Sơn. Tháng 6, sau bao ngày hy sinh, kế hoạch hội sư của Hồng quân mới thực hiện được.

Người chạy kẻ đuổi thoắt đã gằn năm, mấy lần giăng lưới bủa vây nhưng quân Mao không lọt bẫy Tưởng, cuộc vờn nhau chuyển sang một màn khác. Hồng quân đang hành binh trên đất Xuyên Tây, đây là vùng biên thùy Xuyên Khang, dân du mục nghèo khổ, tín ngưỡng tôn giáo mãnh liệt, lương thực chẳng có gì ngoài hạt ngô, lại thêm cái rét như dao cứa kim châm, Giáp Kim Sơn quanh năm tuyết phủ và xung quanh đều là đầm lầy. Phân tích tình hình mà hiện thời phe địch đang đối mặt, Tưởng Giới Thạch giao nhiệm vụ cho Tiết Nhạc và Hồ Tôn Nam chỉ huy 14 vạn quân trung ương và quân địa phương Tây tiến, quyết ép Hồng quân chết cứng trên những thảo nguyên dọc bên bờ Mân Giang.

Không còn con đường nào khác ngoài thảo nguyên và đồng tuyết, nhưng với nghị lực và trí tuệ, cuối cùng Hồng quân cũng đã vượt qua, hành binh tới A Bá và Ba Tây, bên kia là tỉnh Cam Túc. Tưởng Giới Thạch đang chủ trì đoàn huấn luyện ở Nga Mi Sơn bỗng nhận được điện khẩn của Tiết Nhạc và Hồ Tôn Nam cấp báo, rằng Hồng quân vừa phá vòng vây, vượt thảo nguyên, tiến vào Cam Túc. Tưởng nổi trận lôi đình, nhưng kịp ra lệnh quân Đông Bắc xuất binh, chặn đầu ở Lạp Tử Khẩu. Nhưng Hồng quân vẫn vượt qua cửa tử này, tiếp tục tiến lên phía Bắc, bỏ lại đằng sau những Mân Sơn, Cáp Đạt Phố, và cuối cùng tới Ngô Khởi tỉnh Thiểm Bắc.

Đó là ngày 19/10/1935, hoàn thành 25 ngàn dặm trường chinh, vượt vạn lý từ khu Xô viết trung ương Cán Mân vùng Giang Nam lên cao nguyên hoàng thố Thiểm Cam để bắt tay xây dựng căn cứ mới. Thật là một cuộc đuổi bắt, trốn tìm vô tiền khoáng hậu và không biết bao nhiêu sinh linh đã trở thành người thiên cổ. Sau cuộc trường chinh Mao Trạch Đông vươn lên vị trí lãnh đạo ĐCSTQ để tiếp tục những hiệp giao tranh sau này với Tưởng Giới Thạch. Còn Tưởng than rằng: Bao năm “vây tiễu” và “truy tiêu” mà vẫn chưa thành công. Có lẽ lúc ấy Tưởng không ngờ là mãi mãi sẽ chẳng bao giờ thành công!

Nguồn tổng hợp

Thẻ: , , ,

Tin hay cùng chuyên mục