Vì sao nữ hoàng Ai Cập Cleopatre quyết định trao thân cho kẻ độc tài?

Vì sao nữ hoàng Ai Cập Cleopatre quyết định trao thân cho kẻ độc tài?

Từ 20 thế kỷ nay, tên nàng đồng nghĩa với sự quyến rũ. Tuy nhiên, Cleopatre chỉ để lại một hình ảnh rất không rõ ràng trong lịch sử mà mỗi thế kỷ lại vẽ lại và vẽ thêm.

Cuốn “Người không thể bắt chước” của Irene Frain mới đây đang được những người mê bà hoàng cổ đại Cleopatre mê mải đọc. Sau đây là vài trích đoạn…

Nửa đêm tìm gặp anh hùng…

Tháng 9 năm 48 trước CN, Cleopatre phải đi trốn khỏi Alexandrie, thủ đô Ai Cập cổ đại để tránh bị buộc kết hôn với người em trai là pharaon Ptolémée 13. Ông vua Ai Cập này đã cho ám sát Pompée để mong được ân sủng của César, Tổng tài La Mã. Cleopatre bèn tìm cách gặp César và quyến rũ ông nhằm mục tiêu giành lại ngôi báu.

Vì sao nữ hoàng Ai Cập Cleopatre quyết định trao thân cho kẻ độc tài? - Ảnh 1

Nữ hoàng luôn luôn bị chặn lại bởi quân của người sem ở biên giới Palestine và hạm đội Ai-Cập không cho nàng ra biển. Thế nhưng nàng đã luồn qua được các chiến thuyền của kẻ thù mà không bị lộ. Ngoài khơi Alexandrie, nàng lên một chiếc thuyền đánh cá và thuê họ chở vào đất liền. Vào lúc nửa đêm, bờ biển Ai Cập ở trước mặt. Còn hai trở ngại phải vượt trước khi đạt mục tiêu: ngọn hải đăng và những lính canh giám sát rất chặt mỗi cử động trên cảng; rồi đến đội bảo vệ của César.

Nàng mua những tên trước và lừa được những tên sau. Mọi nguồn tư liệu đều khẳng định việc nàng dùng cách ngụy trang để qua mặt bọn lính La Mã, nhưng ngụy trang bằng thứ gì thì mỗi tài liệu nói một phách: trong một tấm vải trải giường, một bao quần áo cũ, một cái chăn đi đường hay một tấm thảm rao bán… Tóm lại là nàng chui bên trong một món hàng để lọt vào khu nhà César ở và được đặt dưới chân ông… Ngay đệm ấy, nàng nằm trong giường ông. Ông 53 tuổi, nàng 21.

Người ta đã thêu dệt biết bao điều về thuật phong tình hay bùa mê thuốc ngải của Cleopatre từ cái đêm hôm ấy! Tiếng tăm huê tình của đàn bà Ai Cập thì đúng là được truyền tụng cũng như sự tự do phóng túng của họ, và đối với dân thủy thủ thì Alexandrie trước hết là kho lạc thú. Nhưng nên nhớ rằng Cleopatre là nữ hoàng. Hơn nữa lại là một người Hy Lạp. Trong tất cả mọi phản xạ cơ sở của nàng ngay từ thời niên thiếu, nàng luôn khẳng định mình là công chúa, một quý tộc Macedoine, người duy nhất thừa kế đại đế Alexandre. Vậy nên nàng biết tấm thân mình đáng giá nghìn vàng. Có thể nàng quyết định một cách hết sức nhanh chóng chỉ trao thân cho người đàn ông hùng mạnh nhất và hữu ích nhất đối với cuộc chơi của mình. César hội đù cả hai điều kiện ấy.

Tuy nhiên, chẳng có gì nói lên rằng nàng trao thân cho ông một cách lạnh lùng. Có điều là nếu có xúc động thì nàng cũng chế ngự nó để sử dụng nó nhằm tìm cách làm sáng tỏ một việc: người tình, mà hôm qua vẫn còn là kẻ thù của nàng, là con người như thế nào? Ngay từ phút đầu tiên, nàng biết rằng, đứng trước người đàn ông hoàn toàn tính toán kia thì thân xác một người đàn bà chẳng đáng giá bao, chẳng bao giờ khiến ông thật sự quên lãng chuyện tính toán, ngay cả trong khoái lạc. Tóm lại, César là bản sao của chính nàng trong lốt đàn ông.

Về phía César: ông đã ngưng trong phút chốc cuộc chạy theo trái đất tròn để chú tâm đặc biệt vào một bầu vú tròn.Và biết rõ rằng đó không phải là một bầu vú bất kỳ nào. Ông đo lường được một cách hoàn hảo đó là bầu vú của một nữ pharaon, và đàng sau tấm thân bé nhỏ kia là 3000 năm lịch sử, là Alexandre và phương Đông…

Cleopatre vào Tarse như một nữ thần

Năm 44 trước CN, César bị ám sát giữa Viện nguyên lão. Hai năm sau, trong cuộc nội chiến, đến lượt hai người giết ông là Brutus và Cassius bị giết. Năm 41, Antoine mời nữ hoàng Ai Cập đến Tarse trong địa phận Syrie, ở đó ông đang chuẩn bị một chiến dịch chống Parthes. Cleopatre đã cho đóng một đội tàu diễu hành lộng lẫy để quyến rũ người chinh phục thứ hai.

150 năm sau, Địa Trung Hải vẫn còn âm vang truyền thuyết về cái ngày nàng tiến vào hải phận Tarse, và ngược sông trong một dòng nước thơm, với đội chèo thuyền toàn thiếu nữ cởi trần, với 12 chú bé ngoan ngoãn phe phẩy quạt cho nàng dưới chiếc tán dệt bằng sợi vàng. Và đáng kinh ngạc hơn, điều mà chính nàng không lường được: đám đông, ngay từ đầu cửa sông, đã bắt đầu chạy trên hai bờ để đuổi theo con tàu; rồi từ phía trước mặt, cư dân thành Tarse vừa thấy bóng cánh buồm của hoàng hậu đã đổ xô về biển, đàn ông, đàn bà, trẻ em, lính tráng, nô lệ, thầy tu, thủy thủ, các nhà buôn lớn nhỏ, tất cả lẫn lộn trong cùng một cuộc chạy với cùng một sự quáng loà.

Cuối cùng là Antoine đứng trơ như pho tượng La Mã ở giữa lễ đài, đợi Cleopatre trong giáp trụ và chiếc vòng nguyệt quế. Antoine đứng nhìn các khách mời của ông bỏ trống tất cả ghế ngồi để nhào vào đám đông trong một nỗi xúc động giống hệt nhau, một thèm muốn không cưỡng nổi: lại gần nữ hoàng để hoan hô nàng. Cứng ngắc trong phong thái một quân vương nam nhi, Antoine tin chắc rằng mình là cái đinh của cuộc gặp gỡ, ông không hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra.

Trong nháy mắt, ông thấy mình trơ trọi trên lễ đài, trong lúc con tàu tiếp tục xé nước tiến tới giữa tiếng reo hò của quần chúng. Chẳng ai ngó đến người đàn ông đến đây với danh hiệu vị thần giải phóng, mà tất cả đổ về người đàn bà – nữ thần, người mà họ tung hô với danh xưng Aphrodite. Đến khi con tàu buông neo, khi quần chứng thấy nó làm bằng gỗ, như tất cả mọi con tàu, và thấy một người đàn bà chứ không phải một nữ thần, thì tất cả lại quay về thành phố, về với Antoine. Đó là lời kể của nhà văn Hy Lạp Plutarque, nhà sử học duy nhất đã thu thập những lời truyền miệng sau hai thế hệ, về mối quan hệ giữa Antoine và nữ hoàng Ai Cập.

Ông còn nói là Cleopatre mang trong mình một thứ "kentron" (ngòi châm) bí mật. Chàng La Mã muốn cưỡng lại nhưng chính chiếc "kentron" kia đã khiến chàng không cưỡng nổi; ngay khi bị nó châm vào người, số mệnh của chàng đã được định đoạt. Người ta không rõ Cleopatre trở thành người tình của Antoine ngay tối hôm đó hay hôm sau; cũng không rõ nàng ngã vào lòng chàng chỉ với mục tiêu duy nhất là để rồi đưa chàng vào vòng khống chế của mình hay là, bị kích thích sau những tháng chờ đợi, và cũng quá chén như chồng, rồi bị khuất phục bởi ánh mắt mãnh liệt chẳng khác gì ánh mắt nàng, nàng đã thả mình thực sự vào tay một con đực từng lôi cuốn đàn bà suốt từ xứ Gaule đến Syrie. Về phía Antoine, chàng không chậm trễ trong việc trở lại chinh chiến, chàng cũng muốn, như người tiền nhiệm của mình, sánh ngang Alexandre: và đây chàng có trong lòng mình người nữ thừa kế của Đại đế…

Ly rượu trân châu

Cleopatre và Antoine có chung với nhau ba đứa con, thêm vào Césarion, con của nàng với César. Mỗi bình minh, mỗi chiều tối, Cleopatre đều như một chiến binh ra trận. Nàng ra đi chinh phục một thế giới không có đất đai mà là thế giới của khoái lạc mà mỗi cuộc chiến đấu nàng đều thắng, không mệt mỏi đập vỡ các giới hạn của giấc mơ.

Sự ngông cuồng của họ được truyền tụng. Người ta kể rằng Antoine đãi nữ hoàng một bữa tiệc có thể làm phá sản. Kết thúc cuộc chè chén, ông thách Cleopatre xài được nhiều tiền hơn cho một bữa ăn. Nữ hoàng đã đáp lại trong một giây: nàng yêu cầu đem đến một ly giấm. Antoine không hiểu gì cả, cho tới khi Cleopatre tháo khỏi cổ một hạt trân châu lớn ngoại cỡ – một trong những hạt trân châu mà César thích tặng cho người tình – ném nó vào trong ly và nhìn nó tan ra, rồi trao ly cho Antoine.

Cái chết của Antoine và Cleopatre

Antoine bị Octave đánh bại trong trận thủy chiến ở Actium. Bị phản bội ở khắp nơi, chàng trở về Alexandrie. Cleopatre ở lại trong cung điện. Nàng nghe thấy tiếng chàng rống, và thấy chàng ngã lăn ra. Khủng khiếp trước cảnh tượng giống như sự điên rồ ấy, và còn sợ hãi hơn vì chiến thắng mới của Octave, nàng chạy đến nhà mồ xây sẵn cho mình, hạ cổng sắt xuống, khoá bằng những ổ khoá nặng, lại lấy dây xích chằng, cố thủ trong đó với hai thị nữ trung thành nhất là Iras và Chamion. Rồi nàng phái một người tới nói với Antoine rằng nàng đang ở đó và hai người phải chuẩn bị thực hiện kế hoạch cuối cùng của họ: cùng chết bên nhau rồi nổi lửa đốt nhà mồ.

Nhưng trong lúc bấn loạn, người mang túi lại tường phải nói với Antoine rằng nữ hoàng đã chết. Anh ta vội vã làm nhiệm vụ của mình, và Antoine tâm thần không còn sáng suốt, cũng chẳng hề nghi ngờ lời kẻ đưa tin. Chàng bắt đầu tự trách cứ sự hèn nhát của mình, giống như các nhân vật của bi kịch Hy Lạp: “Còn chần chờ gì nữa Antoine? Định mệnh vừa tước đi cái cớ duy nhất và cuối cùng có thể giữ ngươi lại trên đời!”.

Rồi chàng vào trong phòng, cởi giáp và thét lên – ít ra là theo Plutarque: “Cleopatre, ta đau buồn không phải vì mất em, vì ngay bây giờ ta sẽ đi gặp em. Ta buồn vì một người dũng mãnh như ta mà lại không can đảm bằng một người đàn bà”.

Lời tuyên bố lớn lao ấy không đủ sức để chàng tự đâm gươm vào mình, chàng bèn kêu người nô lệ trung thành nhất là một người Hy Lạp tên Eros, người mà chàng đã bắt thề rằng sẽ giết chàng ngay khi chàng yêu cầu. Plutarque kể: “Eros tuốt kiêm ra, vung lên như thể sắp đâm Antoine. Nhưng khi ông quay đầu đi, thì anh ta đâm vào chính mình. Antoine nhìn thấy anh ta nằm lăn dưới đất, chàng tự nhủ: “Phải rồi Eros, vì thấy ta không đủ sức tự mình làm, anh đã dạy ta làm như thế nào”. Chàng bèn đâm vào bụng mình và ngã xuống giường.

Cảm thấy mình đang hấp hối, Antoine nhớ lại dự định của hai người, chàng bèn yêu cầu đưa mình tới nhà. mồ của nữ hoàng để chết trong lòng nàng. Từ trên đỉnh tháp vuông của nhà mồ, nhìn thấy những nô lệ ôm Antoine đầm đìa máu đến trước cổng tháp, Cleopatre biết rằng không đủ thì giờ tháo tất cả những ổ khoá và dây xích để mở cổng trước khi quân Octave tiến vào thành, nàng bèn ném dây xuống và hạ lệnh cho đám nô lệ buộc chặt Antoine, rồi cùng với Iras và Chamion, nàng cố sức kéo được chàng lên tháp.

Giống như Isis, nữ thần an ủi và chữa trị, nàng dịu dàng đặt chàng nằm xuống; rồi nàng cởi áo mình, xé thành mảnh che kín vết thương chàng, rồi cũng giống như nữ thần, nàng đâm móng tay vào sâu trong ngực, ngả mình trên người chàng để máu mình hoà lần máu chàng và lấy mặt mình ve vuốt thân chàng. Nàng gọi chàng là người tình, là chồng, là quân vương của nàng. Antoine dần dần bình tĩnh trở lại, sẵn sàng đón nhận cái chết. Biết rằng rượu sẽ giúp mình ra đi nhanh hơn, chàng yêu cầu Cleopatre cho mình uống một ly rượu nho cuối cùng.

Octave dự định sẽ bắt Cleopatre đeo xiềng đi trước chiến xa khải hoàn của ông giống như trước đây César đã làm với nàng Arsinoe tội nghiệp. Rồi ông sẽ vứt nàng xuống đáy một hầm tối và một tên đao phủ sẽ xuống xiết cổ nàng vào giờ ông định.

Sau ngày đám tang Antoine, Cleopatre ngã bệnh. Những vết thương nàng tự tạo trong khi Antoine hấp hối đã sưng tấy, mưng mủ khiến nàng lên cơn sốt. Nàng chỉ muốn chết đi cho yên nhưng kẻ thù đã lục soát rất kỹ tất cả nơi ở của nàng để chắc chắn rằng không có một thứ gì có thể giúp nàng tự sát. Nàng chỉ còn một cách là nhịn ăn nhịn uống để chóng chết. Octave bèn tìm đến một phương cách để khuất phục nàng: ông tung tin đồn rằng nếu nàng không chịu ăn uống, thì ông sẽ không chịu trách nhiệm về sự sống của các con nàng. Plutarque viết rằng: “Thế là nữ hoàng hạ vũ khí, như thể nàng lui bước trước sự tấn công của cỗ máy chiến tranh, và phó mặc thân mình cho người nào muốn săn sóc và nuôi nấng nó”.

Nhưng cuối cùng, Cleopatre quyết định thoát khỏi màn kịch khải hoàn của Octave. Sau khi tắm rửa, đeo những nữ trang còn sót lại, mặc vương bào, đội vành miện trắng trên trán, và ăn bữa cuối cùng, nàng chìa cánh tay cho những con bạch xà độc của hoang mạc. Chamion và Iras, hai thị nữ trung thành, giúp nàng trong cuộc chiến đấu cuối cùng này. Tất cả những gì nàng yêu cầu là đừng cho nàng trông thấy lũ rắn bò đến gần cánh tay nàng. Hai thị nữ phải giấu chúng giữa những chiếc lá và đặt trong một chiếc làn đựng hoa quả.

Vì sao nữ hoàng Ai Cập Cleopatre quyết định trao thân cho kẻ độc tài? - Ảnh 2

Một người hầu đem chiếc làn đến sau bữa ăn, dâng nó cho nàng với vẻ hồn nhiên nhất. Trước khi cho rắn cắn, nàng còn viết cho Octave mấy dòng yêu cầu chôn tro mình bên cạnh tro của Antoine. Chỉ một lời ấy đủ cho Octave thấy là ông đã thua cuộc. Cleopatre đã nằm dài trên giường. Bức thư gửi Octave đã được đem đi, Hai con rắn độc bò ra khỏi làn. Lúc đó bỗng nàng trở nên can đảm. Nữ hoàng nhìn thẳng vào con rắn, thầm thì: “Vậy là nó đây rồi", rồi vén tay áo lên…

Bí mật của làn da trắng muốt của Cleopatre

Chỉ còn lại vài hình vẽ Cleopatre một cách vụng về. Người ta cũng không tìm thấy mộ nàng. Tóm lại, ta biết ít về nàng, trừ truyền thuyết về sắc đẹp của nàng. Thực ra người ta tưởng tượng ra Cleopatre qua câu nói của Pascal “Nếu chiếc mũi của nàng Cleopatre ngắn hơn thì bộ mặt của cả trái đất đã thay đổi” hay qua đôi mắt “cực tím” một cách Hollywood của Liz Taylor? Chỉ có Plutarque cho ta vài chỉ dẫn. Ông bảo nàng còn hơn cả đẹp, và giọng nói của nàng “chỉ nghe thôi cũng đã khoái lạc”, nàng có sự quyến rũ điên rồ và “một vẻ kỳ lạ có sức thu hút chết người lập tức”.

Cleopatre thuộc dòng dõi Hy Lạp. Dòng họ Lagides của nàng cho nàng cái mũi cao nổi tiếng ấy. Nhưng nàng cũng có tổ tiên người Syrie và Ba Tư. Máu lai đó cho nàng nước da sẫm màu hổ phách và mái tóc đen nhánh. Thân thể nàng thon và mềm dẻo là nhờ bơi lội và cưỡi ngựa: Cleopatre bơi như người cá và cưỡi ngựa như một cô gái Amazone.

Ai Cập là nước phát minh nghệ thuật trang điểm. Những kỹ thuật ướp thơm người chết đã đặt nền tảng cho khoa mỹ phẩm hiện đại. Những con tàu Phenicie chở sang Hy Lạp và La Má các bí mật chế tạo mỹ phẩm mà Cleopatre đã dùng. Nàng lại còn viết một quyển sách về mỹ phẩm, sách này đã bị mất trong đám cháy thư viện Alexandrie.

Cleopatre chắc chắn phải bắt đầu một ngày bằng một buổi tắm trong bồn nước thả hoa sen và cánh hoa hồng. Thứ “xà bông” nàng dùng là chất bicarbonate natri rồi bột nhão chế từ tro và đất sét. Để làm mềm da nàng, các thị nữ xoa bóp nó với thứ nước chế từ sữa lừa pha mật ong. Rồi nàng được bôi và xoa các loại dầu thơm từ gỗ tếch và keo. Một thứ mỡ làm bằng nhựa hương và therebenthine chống lại việc chảy mồ hôi. Khi xuất hiện nếp nhăn trên mặt, Cleopatre dùng một thứ kem trái mơ rất giàu vitamin A (bây giờ vẫn hiệu nghiệm).

Tóc nàng được chải bóng bằng dầu thầu dầu hay mở rắn. Để tóc bớt màu đen, nàng dùng lá móng. Thuật trang điểm thời ấy đòi hỏi nước da màu tái nhợt và đôi mắt tô điểm rất nhiều. Để có nước da trắng muốt, nàng sử dụng một thứ kem làm sáng da làm từ sữa và hoa sen. Tiếp đó là màu nền da tạo bằng hoa tầm xuân, được làm óng bằng bột albatre (màu trắng). Cặp môi tô hơi hồng. Cũng giống như ngày nay, sự quyến rũ nhiều nhất là ở ánh mắt nhung.

Hơn bất kỳ người đàn bà nào khác, Cleopatre biết viền đôi mắt bằng một nét màu xanh lục làm bằng bột nghiền tinh thể quặng đồng và kẻ dài đuôi mắt bằng màu đen của quặng galen. Xức nhẹ nước thơm làm từ hoa hồng hay hoa iris. Cuối cùng, nàng mặc chiếc áo tunique (áo trong) dài bằng vải lanh trắng muốt và đeo những nữ trang táo bạo nhất, vòng tai, vòng tay, và nhất là vòng cổ để tôn giá trị hai ngấn vú lộ ra.

Một số tác giả La Mã nghi rằng Cleopatre sử dụng bùa yêu để quyến rũ đàn ông. Thật là nhảm nhí! Nên nhớ rằng nàng biết chơi đàn lyre, biết hát, biết vẽ; nàng biết 7 thứ tiếng; nàng đọc Euripide và Homère, nàng học toán, thiên văn và y học, và cuối cùng, nàng có khiếu hài hước. Chừng ấy khả năng chẳng đủ để làm điên rồ các chàng chinh phục người La Mã và làm bất tử hình ảnh người đàn bà chết người đó hay sao?

(Theo Paris Match)

Thẻ: , , , ,

Tin hay cùng chuyên mục